Số đếm tiếng Nhật dễ hơn bạn nghĩ. Chỉ cần học các số từ 0 đến 10 và thêm các từ chỉ hàng 十 (10), 百 (100), 千 (1.000) và 万 (10.000), bạn đã có thể đọc gần như mọi con số. Dưới đây là các số từ 0 đến 10 bằng kanji, hiragana và romaji, cách ghép thành số lớn hơn và một vài trường hợp biến âm cần lưu ý.
11 số này là nền tảng của mọi con số khác trong tiếng Nhật. Hãy học chúng trước tiên.
| Số | Kanji | Hiragana | Romaji | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
0 | 零 | ぜろHoặc れい (rei) | zero | Hoặc れい (rei) |
1 | 一 | いち | ichi | |
2 | 二 | に | ni | |
3 | 三 | さん | san | |
4 | 四 | よんHoặc し (shi) | yon | Hoặc し (shi) |
5 | 五 | ご | go | |
6 | 六 | ろく | roku | |
7 | 七 | ななHoặc しち (shichi) | nana | Hoặc しち (shichi) |
8 | 八 | はち | hachi | |
9 | 九 | きゅうHoặc く (ku) | kyuu | Hoặc く (ku) |
10 | 十 | じゅう | juu |
Số 4, 7 và 9 đều có hai cách đọc. Trong hầu hết các số, người ta dùng よん, なな và きゅう. し đọc giống 死 (chết) và く giống 苦 (khổ), nên người Nhật thường tránh dùng. Tuy vậy, các cách đọc còn lại vẫn xuất hiện trong một số từ cố định: 四月 (しがつ, tháng Tư), 七月 (しちがつ, tháng Bảy) và 九時 (くじ, 9 giờ).
Các số từ 11 đến 99 theo cùng một quy tắc: chữ số hàng chục + 十 + chữ số hàng đơn vị. 11 là 十一 (mười-một), 20 là 二十 (hai-mười), 25 là 二十五 (hai-mười-năm). Từ 10 đến 19, bỏ 一 trước 十. Với các số tròn chục, bỏ chữ số hàng đơn vị.
| Số | Kanji | Hiragana | Romaji |
|---|---|---|---|
11 | 十一 | じゅう いち | juu ichi |
15 | 十五 | じゅう ご | juu go |
20 | 二十 | にじゅう | nijuu |
25 | 二十五 | にじゅう ご | nijuu go |
47 | 四十七 | よんじゅう なな | yonjuu nana |
99 | 九十九 | きゅうじゅう きゅう | kyuujuu kyuu |
Hàng trăm dùng 百 (ひゃく), hàng nghìn dùng 千 (せん). Giống như 十, chúng không thêm 一 phía trước: 100 chỉ là 百, 1.000 chỉ là 千. Một vài tổ hợp có biến âm: ひゃく thành びゃく hoặc ぴゃく, せん thành ぜん. Đây là những số người học hay nhầm nhất.
| Số | Kanji | Hiragana | Romaji | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
100 | 百 | ひゃく | hyaku | |
200 | 二百 | にひゃく | nihyaku | |
300 | 三百 | さんびゃくひゃく → びゃく | sanbyaku | ひゃく → びゃく |
600 | 六百 | ろっぴゃくろく → ろっ, ひゃく → ぴゃく | roppyaku | ろく → ろっ, ひゃく → ぴゃく |
800 | 八百 | はっぴゃくはち → はっ, ひゃく → ぴゃく | happyaku | はち → はっ, ひゃく → ぴゃく |
1.000 | 千 | せん | sen | |
3.000 | 三千 | さんぜんせん → ぜん | sanzen | せん → ぜん |
8.000 | 八千 | はっせんはち → はっ | hassen | はち → はっ |
Tiếng Việt nhóm các số lớn theo từng ba chữ số (nghìn, triệu, tỷ). Tiếng Nhật nhóm theo từng bốn chữ số. Đơn vị tiếp theo sau 千 là 万 (まん, 10.000), rồi đến 億 (おく, 100.000.000). Vì vậy, 100.000 là 十万 (mười lần 10.000), một triệu là 百万 (một trăm lần 10.000) và một tỷ là 十億 (mười lần 100.000.000). Khi nói 10.000, không bỏ 一 trước 万: 一万 (いちまん). Với các bội số khác, đặt số tương ứng trước 万, chẳng hạn 二万 (20.000).
| Số | Kanji | Hiragana | Romaji |
|---|---|---|---|
10.000 | 一万 | いちまん | ichiman |
50.000 | 五万 | ごまん | goman |
100.000 | 十万 | じゅうまん | juuman |
1.000.000 | 百万 | ひゃくまん | hyakuman |
10.000.000 | 千万 | せんまん | senman |
100.000.000 | 一億 | いちおく | ichioku |
1.000.000.000 | 十億 | じゅうおく | juuoku |
Để đọc một số lớn, hãy chia số đó thành từng nhóm bốn chữ số tính từ bên phải. 53.100 được chia thành 5 | 3100, tức là 五万 + 三千百 = 五万三千百 (ごまん さんぜん ひゃく). 1.500 là 千五百 (せん ごひゃく). Hãy nhập một số bất kỳ vào công cụ chuyển đổi ở trên để xem cách chia.
Trong tiếng Nhật hằng ngày, số Ả Rập (1, 2, 3) được dùng phổ biến nhất. Bạn sẽ thấy chúng trong giá cả, ngày tháng, giờ giấc, địa chỉ, số điện thoại và hầu hết các văn bản viết ngang. Số kanji (一, 二, 三) được dùng trong văn bản viết dọc, trong tên riêng và các từ cố định như 一人 (ひとり, một người) và 三日月 (みかづき, trăng lưỡi liềm), cũng như trong những ngữ cảnh truyền thống hoặc trang trọng hơn. Hợp đồng và chứng từ tài chính đôi khi dùng các chữ số trang trọng đặc biệt như 壱 (1), 弐 (2) và 参 (3) vì chúng khó bị sửa đổi hơn.
Khi đếm đồ vật, tiếng Nhật thêm một trợ số từ sau con số, và cách đọc có thể thay đổi: 一つ (ひとつ), 一人 (ひとり), 三本 (さんぼん).
Tự kiểm tra với bài luyện số đếm, rồi luyện đọc hiragana dùng trong các cách đọc trên:
Hãy bắt đầu với các số từ 0 đến 10: ぜろ, いち, に, さん, よん, ご, ろく, なな, はち, きゅう, じゅう. Sau đó ghép chúng với các từ chỉ hàng 十 (じゅう, 10), 百 (ひゃく, 100), 千 (せん, 1.000) và 万 (まん, 10.000). Ví dụ, 25 là 二十五 (にじゅう ご, nijuu go) và 300 là 三百 (さんびゃく, sanbyaku).
Số 4 và 7 có cả cách đọc gốc Hán (し, しち) lẫn cách đọc thuần Nhật (よん, なな). Cả hai cách đọc của số 9 (く, きゅう) đều có gốc Hán. し đọc giống 死 (chết), く giống 苦 (khổ), còn しち dễ nhầm với いち, nên người ta thường dùng よん, なな và きゅう. Các cách đọc kia vẫn còn trong những từ cố định như 四月 (しがつ), 七月 (しちがつ) và 九時 (くじ).
Hãy viết ra cách đọc của số đó: 25 là にじゅう ご và 1.500 là せん ごひゃく. Trong văn bản tiếng Nhật thực tế, số hầu như luôn được viết bằng số Ả Rập hoặc kanji. Cách đọc bằng hiragana chủ yếu dùng để học phát âm và làm furigana phía trên kanji.
10.000 viết là 一万 (いちまん), không bỏ 一. Trong khi đó, 10, 100 và 1.000 thường viết là 十, 百 và 千. Các bội số khác của 10.000 dùng số tương ứng trước 万: 20.000 là 二万 (にまん).
Trong tiếng Nhật, triệu và tỷ được diễn đạt bằng các đơn vị 万 (10.000) và 億 (100.000.000). Một triệu là 百万 (ひゃくまん, hyakuman), nghĩa đen là một trăm lần 10.000. Một tỷ là 十億 (じゅうおく, juuoku), nghĩa đen là mười lần 100.000.000.
Cả hai. Số Ả Rập là chuẩn cho giá cả, ngày tháng, giờ giấc và hầu hết văn bản viết ngang. Số kanji xuất hiện trong văn bản viết dọc, tên riêng, các từ cố định và các ngữ cảnh trang trọng hoặc truyền thống.
